ประวัติความเป็นมาอพม.

หน่วยปฏิบัติการอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสตูล 

                    ตามภารกิจของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ที่เป็นหน่วยงานภาครัฐที่ดำเนินการในรูปแบบของการสังคมสงเคราะห์ การพัฒนาคุณภาพชีวิตและการพัฒนาสังคม ซึ่งในระดับพื้นที่มีกลุ่มเป้าหมายจำนวนมากและมีความหลากหลาย และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง การให้บริการจะต้องดำเนินการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมาย คุ้มครองและช่วยเหลือ ให้ทันเวลา แต่ พม. มีบุคลากรน้อยไม่มีหน่วยงานในระดับอำเภอ  ตำบล  ต้องอาศัยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เครือข่ายภาคประชาสังคม ภาคประชาชน และจิตอาสาเป็นเครือข่ายขับเคลื่อนงาน และในสังคมไทยมีบุคคล กลุ่มบุคคล ที่มีจิตอาสา ช่วยเหลือผู้ประสบความเดือดร้อนทางสังคมจำนวนมาก กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จึงได้จัดตั้งให้มีอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) ในปี พ.ศ.๒๕๔๕   ปัจจุบัน มี อพม. ทั่วประเทศ จำนวน  ๑๓๓,๒๕๓  คน  โดยจังหวัดสตูล มี อพม. จำนวน  ๑,๑๓๑ คน ชาย ๑๒๘ คน หญิง ๑๐๐๓ คน และมี อพม.จำนวน  ๕๖๑ คน อยู่ในอำเภอเมือง

โดย อพม. มีบทบาทหน้าที่อาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์  ๑๒ ประการ

๑. บริการข้อมูลและสารสนเทศ (๓ Informations)

๑.๑ รวบรวมและให้บริการข้อมูลข่าวสารกลุ่มเป้าหมาย / กลุ่มเสี่ยง

๑.๒ รวบรวมและให้บริการข้อมูลข่าวสารของชุมชนและสถานการณ์ทางสังคม

๑.๓ รวบรวมและให้บริการข้อมูลข่าวสารการเข้าถึงสิทธิของผู้ด้อยโอกาส

๒. การช่วยเหลือ (๓ Succours)

๒.๑ ช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคม

๒.๒ ช่วยเหลือคุ้มครองสิทธิกลุ่มเป้าหมายหรือผู้ด้อยโอกาส

๒.๓ จัดบริการสวัสดิการสังคม / ชุมชน

. ส่งเสริมการมีส่วนร่วม (๓ Participates)

๓.๑ ร่วมระดมความคิด คัดกรองผู้ด้อยโอกาส วิเคราะห์ปัญหา วางแผนชุมชนและระดมทรัพยากร

๓.๒ ร่วมดำเนินการ แก้ไขปัญหาและพัฒนาสังคม จัดสวัสดิการ การประเมินผล

๓.๓ ร่วมรับผิดชอบ ผลการดำเนินงาน สร้างความยั่งยืนในการพัฒนาสังคมและจัดสวัสดิการสังคม

๔.พัฒนา ( ๓ Develops)

๔.๑ พัฒนาคุณภาพชีวิตบุคคลกลุ่มเป้าหมาย ส่งเสริมการประกอบอาชีพ การสร้างรายได้

๔.๒ พัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งของครอบครัว  แก้ไขปัญหาและลดความรุนแรงในครอบครัว

๔.๓ พัฒนาชุมชน  การแก้ไขปัญหา  การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาที่ยั่งยืน

การขับเคลื่อนงาน อพม.ในระดับกระทรวงฯ

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้ขับเคลื่อนงาน อพม.ด้วยการพัฒนาศักยภาพ/ทักษะในการดำเนินงาน  ให้มีความรู้ความสามารถ เป็น อพม.ชำนาญการเฉพาะด้าน ๑๐ ด้าน ได้แก่ ๑) การอาชีพ ๒) นันทนาการ  ๓) การดูแลคนพิการ ๔) การดูแลผู้สูงอายุ ๕) เด็กและเยาวชน   ๖) ครอบครัว/ Case Management  (CM)  ๗) การพัฒนาคุณภาพชีวิต ๘) ภูมิปัญญา ปราชญ์ชาวบ้าน  ๙) สารสนเทศ ๑๐) สตรี  การส่งเสริมให้ อพม.แสดงออกตามบทบาทหน้าที่ในสังคม  มีกลไกกรรมการขับเคลื่อนงานในระดับจังหวัด  อำเภอ  ตำบล การยกย่องคุณงามความดี  อพม ดีเด่น  /ดีเด่นพิเศษ รางวัลพระประชาบดี  อาสาสมัครดีเด่นแห่งชาติ  เครื่องราชย์อิลริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งดิเรกคุณาภารณ์ และการสนับสนุนกิจการ ชมรม อพม.

การขับเคลื่อนงาน อพม.ของจังหวัดสตูล ในปี ๒๕๕๙-๒๕๖๐

๑. การจัดทำฐานข้อมูล ตามนโยบาย อ. เดียว คือการนำอาสาสมัครที่อยู่ในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ซึ่งมีทั้ง อพม. อผส. อพมก. รวบรวมเข้ามาอยู่ในฐานข้อมูลเดียวกัน เรียกชื่อเป็นอาสาสมัครพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (อพม.) เพื่อความเป็นเอกภาพในการทำงาน

๒. กิจกรรม smart  อพม. ยกระดับมาตรฐานการดำเนินงานของอพม. จัดระบบงาน คู่มือ   การบริหารองค์กร

๓. การเฝ้าระวังและช่วยเหลือผู้ประสบความเดือดร้อนทางสังคมหรือนโยบายเร่งด่วน

๔.การจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ อพม. อำเภอ  เพื่อให้บริการเชิงรุกและเสริมบทบาทการช่วยเหลือกลุ่มเป้าหมายร่วมกับหน่วยงานราชการ ตามนโยบายประชารัฐ และ ประเทศไทย ๔.๐  ในทุกอำเภอ  โดย องค์กร  อพม ระดับอำเภอ   ความก้าวหน้าในการขับเคลื่อนงาน ได้เตรียมความพร้อมในทุกด้านแล้ว จะเปิดดำเนินการ อำเภอแรก คือ อำเภอเมือง

การจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ อพม.อำเภอ

การจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ อพม.อำเภอ เป็นการตอบโจทย์ของกระทรวง พม. ในการขับเคลื่อนนโยบายระดับพื้นที่ /จังหวัด (Area Based)   เนื่องจากความโดดเด่นในการเป็นหน่วยปฏิบัติงาน ของ พม.ในพื้นที่ โดยใช้กลไก อพม. ซึ่งถือเป็นการดำเนินตามนโยบายประชารัฐของรัฐบาล ที่มุ่งส่งเสริมให้เกิดการบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ และภาคประชาชน โดยหน่วยปฏิบัติการอพม.อำเภอ มีบทบาทหน้าที่ ดังนี้

๑ การระดมทรัพยากร บุคลากรจิตอาสา  การรับบริจาค (เงิน สิ่งของ) การจัดหา งบประมาณการเสนอโครงการของบประมาณ

๒ การบริการ  การให้คำแนะนำ  การับแจ้งเรื่อง การประสานส่งต่อ การให้ความช่วยเหลือ

๓ การเฝ้าระวังปัญหาต่าง ๆ ทั้งปัญหาความรุนแรงในครอบครัว  ค้ามนุษย์ ยาเสพติด  บุคคลที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม อาชญากรรม การเตือนภัย ปัญหาการตั้งครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น (Stop Teen Mom)

๔ ศูนย์บริการข้อมูล  ประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร

๕ การจ้างงานและการสร้างรายได้

๖ การกระจายผลผลิต การตลาด  บริหารจัดการ

๗ การค้นหากลุ่มเป้าหมาย

กลไกการขับเคลื่อนงานหน่วยปฏิบัติการ อพม.อำเภอ (คณะกรรมการ กอพม. อ. PLUS)

แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารหน่วยปฏิบัติการ อพม. เพื่อทำหน้าที่ในการกำหนดแนวทางการดำเนินงาน จัดทำแผนงาน/โครงการ การแสวงหาความร่วมมือจากเครือข่ายในชุมชน และจัดหาที่ตั้งของหน่วยฯ โดยโครงสร้างคณะกรรมการฯ ให้ใช้ คณะอนุกรรมการ อพม.อำเภอ และเพิ่มเติมด้วย  บุคคลดังต่อไปนี้

๑) พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด              เป็นที่ปรึกษา

๒) นายอำเภอ/ผู้บริหารองค์กรปกครองท้องถิ่น               เป็นที่ปรึกษา

๓) หัวหน้าส่วนราชการระดับอำเภอ ในพื้นที่                  เป็นที่ปรึกษา

๔) ผู้แทนภาคเอกชน / ภาคธุรกิจ จำนวน ๒ – ๓ คน        เป็นกรรมการ

๕) ผู้นำชุมชน/องค์กรภาคประชาสังคม/อาสาสมัครอื่นๆ      เป็นกรรมการ

โดยคณะกรรมการหน่วยฯ มีบทบาทหน้าที่ ดังนี้

๑) กำหนดแนวทางการดำเนินงานตามบทบาท และภารกิจของหน่วยปฏิบัติการ อพม.

๒) จัดทำแผนปฏิบัติงาน โครงการ /กิจกรรม

๓) จัดทำระบบข้อมูล อพม. และข้อมูล อพม. ในพื้นที่

๔) แสวงหาความร่วมมือจากภาคี เครือข่ายในชุมชน

๕) ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

๖) ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อหรือดำเนินการอื่นๆ ตามที่สมควร เพื่อให้เกิดการดูแลประชาชนในพื้นที่อย่างทั่วถึง

ระบบการควบคุมกำกับงานมาตรฐานการดำเนินงานของหน่วยปฏิบัติการ อพม.อำเภอ

๑. การใช้ แอปพลิเคชั่น Line  /  Face book / E mail  ในการ   การแจ้ง case  การรายงาน  การประสานความช่วยเหลือ ผ่าน Smart phone

๒. มีคู่มือปฏิบัติงาน  และการติดตามกำกับงาน จาก พมจ.

ประโยชน์ที่คนสตูลจะได้รับจะได้รับจากหน่วยปฏิบัติการ อพม.

อพม. เป็นหุ้นส่วนและเสริมพลังในการขับเคลื่อนนโยบายประชารัฐและการพัฒนาสังคมและสวัสดิการ โดยจะทำให้คนสตูลสามารถเข้าถึงบริการได้สะดวกขึ้น ได้รับสวัสดิการอย่างทั่วถึง  ลดความเหลื่อมล้ำในสังคม  ครอบครัว/ ชุมชน เข้มแข็ง  สู่สังคมแห่งสวัสดิการถ้วนหน้า  สังคมแห่งความสุข   มีความมั่นคงของมนุษย์

สำหรับความคืบหน้าในการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการ อพม. อำเภอในขณะนี้ ได้คืบหน้าไปกว่า ๘๐% โดยมีการสรรหาสถานที่ ๆ มีความเหมาะสมในการจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการครบทั้ง ๗ อำเภอ ดังนี้

๑. อำเภอเมือง  อยู่ร่วมกับศูนย์ดำรงธรรม  ณ ที่ว่าการอำเภอเมืองสตูล

๒. อำเภอควนโดน อาคารศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เทศบาลตำบลควนโดน(หลังเก่า)

๓. อำเภอท่าแพ อาคารโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลแป-ระ ใต้ (หลังเก่า)

๔. อำเภอควนกาหลง ที่ว่าการอำเภอควนกาหลง

๕.อำเภอมะนัง  ที่ทำการกลุ่มออมทรัพย์ กองทุนพัฒนาบทบาทสตรี บริเวณอำเภอมะนัง

๖. อำเภอละงู  อาคารบริเวณ องค์การบริหารส่วนตำบลละงู

๗. อำเภอทุ่งหว้า อาคารองค์การบริหารส่วนตำบลนาทอน (หลังเก่า)

ซึ่งขณะนี้จังหวัดได้ทำหนังสือขอใช้สถานที่ไปยังหน่วยงานเจ้าของสถานที่ตั้งหน่วยปฏิบัติการเรียบร้อยแล้ว และมีการประชุมซักซ้อมความเข้าใจกับแกนนำ อพม.ในทุกอำเภอ แผนในขั้นต่อไป คือการปรับปรุงสถานที่ การจัดหาอุปกรณ์ที่จำเป็นในการปฏิบัติงาน โดนเน้น ประหยัด คุ้มค่า ใช้ของที่มีอยู่แล้ว และการระดมทุน การจัดตั้งกรรมการผู้ปฏิบัติในหน่วยปฏิบัติการ และการเปิดศูนย์ปฏิบัติงาน ซึ่งคาดว่าจะเปิดหน่วยปฏิบัติการในเดือนกรกฎาคม นี้